Afyon Otelleri HARİTADA GÖSTER
 

AFYONKARAHİSAR

Tarihçe

Şehir merkezinde volkanik özellikli dağlar arasında 226 m. yükseklikte, yalçın, yüksek ve konik bir tepe olan ve kale olarak adlandırılan yer, Hititlerden günümüze kadar insanların ilgisini çekmiş ve savunulmaya uygun olmasına karşın aşağı, orta ve yukarı sur olmak üzere üç kat surla çevrelenerek daha da savunulmaya elverişli konuma getirilmiştir.
Bu özelliğinden dolayı Hititler; HAPANUVA, Romalılar ve Bizanslılar AKRONİON, Selçuklular, Beylikler ve Osmanlılar KARAHİSAR-Î DEVLE, KARAHİSAR-Î SAHİP adını vermişlerdir.
Şehir merkezinde ve il sınırları içinde M.. II.yüzyıldan günümüze kadar insanların geçim kaynağı olarak yetiştirilen, haşhaş bitkisinden elde edilen özsu anlamındaki OPİUM kelimesinin Afion olarak söylenmesinden dolayı Afyon adını almıştır.
Zamanla her ikisi birleştirilerek şehrimizin adı Afyonkarahisar olmuştur. İlk kez 17. yüzyıldaki mahkeme kayıtlarında bu adın verildiği bilinmektedir.
Bölge Frigya Kültürüyle bilindiği için Frig sonrasında, özellikle Roma ve Bizans dönemlerinde Frigya sıcak sularından dolayı da FRİGYA SALUTARİS (Şifalı Frigya) olarak adlandırılmıştır.

Tarih öncesinde Afyonkarahisar
Afyonkarahisar topraklarında ilk insan topluluklarına ne zaman rastlandığı bilinmemektedir, ancak çevre illerde yapılan kazılar, Afyonkarahisar'da tarih öncesi çağlarda yerleşme yerleri bulunacağını göstermektedir.
M..3000 yıllarından itibaren yoğunlaşan, yerleşim yerleri bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi Kusura Höyük'tür. İlk kez madenin işlendiği ve Tunç'un kullanıldığı bu dönem, “Tunç Çağı” dır. Madenle birlikte, kullanıma ve ihtiyaca yönelik; taş, kil, kemik, tunç gibi maddelerden yapılan kap-kacak, kesici, vurucu, delici, perdahlayıcı, ip eğirme ve dokuma araçları; yaşam ve ölümle ilgili eşyalar bulunmuştur. Bu dönemler Kusura, Kaklık ve Karaoğlan kazıları ile oldukça iyi tanınmaktadır.

Tarihte Afyonkarahisar
Hititler (M.. 1800 - 1200): 
M.. 1800'den sonra Anadolu'da Afyonkarahisar'ın da içinde bulunduğu, Hitit Krallığı kurulmuştur. Hitit Devleti'nin bu ilk dönemi, Hint-Avrupa kaynaklı bir kültürün etkisi altındadır. Bununla birlikte Hatti'lerin din ve kültür özellikleri yok olmamıştır. Bu döneme ait Seydiler Kasabası, Yanarlar Mevkii'nde yapılan kazı ile eski Hitit küp mezarlığı ortaya çıkartılmıştır. Hititler, M.. 1380 yıllarında Arzava üzerine bir sefer düzenleyerek, bu beylikleri denetimi altına almış ve o dönemin en uzun ticaret yolunu (Boğazköy-Apassa[Efes]) Hitit ticaretine açmışlardır. Sonraları “Kral Yolu” adını alacak olan bu yol, Hisarköy, Bolvadin ve Dinar üzerinden Ege'ye ulaşmaktadır.
M.. 2000'li yıllardan M.. 8. yüzyıla kadar uzanan bu dönemde Anadolu'da Asur Ticaret Koloni Çağı, Eski Hitit, Hitit İmparatorluğu ve Geç Hitit dönemleri vardır. İlimizde de bu dönemlerin varlığı saptanmıştır. Koloni Çağı'na ait mühürler ve mezarlıklar; Eski Hitit dönemine ait mezarlıklar, baltalar, kap-kacaklar, İmparatorluk dönemine ait çekiç mühür, bronz heykelcik, Hiyeroglif Stel ile kale surları; Geç Hitit dönemine ait ise, kabartmalı stel önemli buluntular arasındadır.

Frigler (M.. 1200 - 546) :
M.. 1200 yıllarından itibaren Anadolu'ya yayılmaya başlayan Frigler, M.. IX. yüzyıldan itibaren Kızılırmak kavisi ile Sakarya nehirleri arasında siyasî hâkimiyet kurmuşlar ve Gordion'u siyasî merkez, Pessinus'u da dini merkez yapmışlardır. M.. 660 yılında kuzeydoğudan gelen Kimmerler'in saldırısıyla yıkılan Frig hakimiyeti, Afyonkarahisar, Eskişehir illeri arasında bulunan kayalık ve ormanlık bölge olan Yazılıkaya (Midas'ın Şehri) ve İhsaniye çevresinde yeniden kurulmuş; Altıntaş ve Dinar'a, hatta son yıllarda yapılan kazıların sonuçlarına göre Elmalı'ya (Antalya) kadar yayılmıştır. Frig egemenliğinin Pers dönemiyle yok olmasına karşın, bölgede benimsenen Friglere ait din, kültür ve dilinin, Bizanslılar döneminde bile İlimiz sınırları içinde, Frigya Bölgesi adıyla varlığını korumuş olduğu bilinmektedir. zellikle İhsaniye sınırlarında Aslankaya, Kapıkayalar, Göynüş Vadisi, Aslantaş, Yılantaş, Maltaş ve Kumcaboğaz gibi aslan veya kilim desenlerinin çok işlendiği kayaya oyulmuş anıtlar günümüze kadar ulaşmıştır. Başka yerlerde bulunmayan bu kaya anıtları yalnızca İlimiz sınırlarındadır.

Lidyalılar (M.. 660 - 546) : 
Manisa İli'nde bulunan Sart antik kentini merkez edinen Lidyalılar M.. VII. yüzyıldan itibaren görülmeye başlamış olup Kimmerler'in M..660 yıllarında Frig egemenliğini yıkmasıyla Lidya'nın siyasi hakimiyeti, Dinar, Dazkırı İlçelerimiz ile Burdur İli'ne kadar yayılmıştır. M..546 yılında Perslerin Anadolu'ya egemen olmasıyla birlikte, Lidya dönemi de tarihten silinmiş oldu. İlimizin güney kesiminde bu dönem izleri görülmektedir.

Persler (M.. 546 - 333) : 
İran'da “Akamenid” ve “Pers” olarak adlandırılan devlet, Kimmerlerin Anadolu'ya yaptıkları akınların Frig Egemenliğini çökertmesi sonucu M.. 6. yüzyıl başlarından itibaren Anadolu'ya girmeye başlamış ve Geleneia (Dinar) kentini Anadolu'nun eyalet merkezi yaparak M.. 546 yılından itibaren de tamamen egemen olmuşlar, hatta imparatorluk sınırlarını Makedonya'ya kadar uzatmışlardır. M.. 334 yılında Büyük İskender'le yapılan savaşta yenilince, bütün imparatorluk sınırlarını Helen hâkimiyetine kaptırmıştır. Bu döneme ait izler Tatarlı Tümülüsü ahşap boyalarında, Altıntaş Mezar Taşı'nda görülmektedir.

Helenistik Dönem (M.. 333 - 30) : 
M.. 336'da Makedonya kralı Flip, ordusu ile Anadolu'ya geçtiği zaman Heredot tarafından ortaya atılıp, Sokrat tarafından geliştirilen, “Birleşik bir Yunan milletinin Asya'yı fethetmesi” düşüncesini gerçekleştirmek için ilk adımı atmıştır. Yerine geçen oğlu İskender (Alexandros) önce Güneye inmiş ve İssos'da yapılan savaşta (M.. 334) III. Darius komutasındaki Pers ordusunu yenmiştir. Pers hükümdarının tacını giymiş ve Hayber geçidi yolu ile Hindistan'a ulaşmıştır. Doğu ile Batıyı birleştirmek istemiş; Perslerin yıllarca süren hakîmiyetine son vererek yeni bir uygarlık anlayışını olan HELENİZM devrini başlatmıştır.
Büyük İskender M.. 323'te Babil'de öldü. Komutanları, zaptettikleri ülkeleri paylaşmak için birbirleriyle mücadeleye girişmişlerdir. Mısır, Babil, Makedonya'ya sahip olan komutanlar ile Anadolu hâkimi komutan Antigonos ile olan mücadele İpsos-Julia'da (şimdiki Çay İlçesi) yapılmıştır (M..301). Antigonos'a karşı galip gelen komutanlardan Babil hâkimi Selevkos, M.. 282'de Batı Anadolu'nun üzerine yürümüştür. Trakya ve Makedonya hâkimiyetleri zamanında, yeni uygarlık anlayışı ile ilgili bir iz bırakmamışlarsa da, İlimiz sınırları içinde kendi adına sikke (para) basabilecek bağımsız 16 kent devleti kurmuştur. Bunlardan önemlileri; Apemeia (Dinar), Synnada (Şuhut), Docimeon (İscehisar), Amorium (Hisarköy) ve Pentapolis (Beş şehir-Sandıklı bölgesi) adlarıyla bilinen kentlerdir. Selevkosların en parlak devirleri Kral II. Antiochos (M.. 233-183) zamanıdır. Çünkü Batıda kudretli bir devlet kuran Romalılar'ın Asya işlerine karışmaları bu devirde başlamıştır. Asya'da kuvvetli bir hükümdarın bulunmasını Akdeniz siyaseti ve geleceğine ait emelleri bakımından zararlı ve tehlikeli gören Romalılar, M.. 191 yılında Selevkosları Magnesia (Manisa)'da savaşa zorlamışlardır. Kazandıkları zaferler ile Anadolu'nun tek kuvvetli devletini etkisiz hâle getirmişlerdir. Romalılar ve Selevkoslar arasında 3 yıl sonra Apameia'da yapılan anlaşma gereğince, Romalılar, Torosların güneyine kadar uzanan topraklara sahip oldular. M.. 120'de Roma senatosu, aldığı kararla Anadolu'da bir Asya eyaleti kurulmasını gerekli görmüş, Batı Anadolu'nun tamamı Roma İmparatorluğuna bağlanmıştır. M.. 48'de Spartaküs isyanını sona erdiren Romalı komutan Luculluse, Anadolu'yu Ermenistan'a kadar zaptetmiştir. Böylece Anadolu, Roma hâkimiyetine girmiştir.

Romalılar Dönemi(M..30 - M.S.395)
Roma egemenliğinde kent sayıları çoğalmış özellikle barış döneminde 2. ve 3. yüzyıllarda İlimiz, mermer sanayi merkezi konumuna gelmiş ve tüm Roma topraklarına Dokimeion'dan (İscehisar) çıkarılan mermerler başşehir Synnada (Şuhut) olması nedeniyle, Synnada Mermeri adıyla işlenmiş, yarı işlenmiş veya ham blok olarak mermer ticareti yapılmıştır. Bu nedenle tüm kentler mermer kentleri konumuna gelmiştir. Yollar, yapılar hep mermerden yapılmıştır. Antik kent olarak söylediğimiz örenyerlerinde bunları açıkça görmekteyiz. Ayrıca ilimiz Arkeoloji Müzesi'nde mermer sanatının tüm özellikleri sergilenmektedir.
İlimiz sınırları içinde; Apemia, Synnada, Dokimeion, Amorion'dan başka Pentapolis bölgesinde Eucarpia (Emirhisar), Hieropolis (Koçhisar), Stectorium(Menteş), Bruzes (Karasandıklı), Otreus (Yanıkören); ayrıca Metrepolis (Tatarlı), Prymnessos (Sülün), Kidyessos (Küçükhöyük), Lysias (Arızlı), Julio (Çay), Ococleia (Karacaören), Sanaus (Sarıkavak) adlı 16 kent kurulmuştur. Bunların dışında Akroinon (Karahisar), Sibidunda (Atlıhisar), Diocleia (Ahırhisar) gibi kasaba özelliğinde küçük kentlerin de kurulduğu bilinmektedir.

Bizans Dönemi (395 - 1176) : 
İmparator Constantinius'un Yunan koloni şehri Byzantion'u başşehir yapmış (330), daha sonra Constantionopolis (İstanbul) adıyla ve Nova Roma'nın (Yeni Roma) adını alan şehir, Anadolu'ya hâkim olan yeni siyasî birliğin başkenti olmuştur. Roma İmparatoru Teodosios'un ölümünden sonra (395) İmparatorluk ikiye ayrılmış, Frigya Bölgesi büyük oğlu Arkdios'un payına düşmüştür. Batı Roma'nın tamamen ortadan kalkmasından sonra, Doğuda hâkimiyetlerini sürdüren Bizanslılar zamanında, Amorium önemli bir şehir olmuştur. Abassam (Bayat ilçesi) Docimeum (İscehisar ilçesi) ve Ayazin'de geniş bir sahaya yayılmış olan oyma kilise ve manastırlar, dinî yapılara ait mimari kalıntılar M.S. 6. yüzyıldan başlayarak 10. yüzyıla kadar tarihlenmektedir. Buna göre Bizanslılar, bu devirde, buraları dini merkez olarak seçmişlerdir.
9. ve 10. yüzyıl Türklerin Anadolu'ya akın ettiği devirdir. Kapadokyalı komutan Romanos Diogenes, Bizans İmparatoru olduğu zaman bütün kuvvetini Doğuda Selçuklularla yapılacak savaş için toplamış, Selçuklu Sultanı Alparslan'a yenilmiş, esir düşmüştür (1071). Malazgirt Savaşı'ndan sonra, yeniden toparlanan Bizans Ordusu, Bolvadin'de (1116), Konya'da (1146) ve daha sonra Miryekefalon'da (1176), Selçuklularla savaşmış ve sonunda yenilerek bu bölgeyi Türklere bırakmıştır.
Bizans yönetiminde eyalet sistemi uygulanmış, bunlara “Tema Analitolikan” denilmişti. zellikle 6. yüzyıldan sonra önemi artan Amorium Kenti, eyalet merkezlerinden biri olmuş ve Constantinapol'dan sonra ikinci büyük kent konumuna gelmiş, Anadolu askerinin üssü olmuştur. Apameia ve Synnada şehirlerinin özelliği azalmıştır. Bu arada savunmaya yönelik Akroinon ve Kidrea kalelerinin önemi artmış, halk kayalık alanlarda yaşamaya başlamıştır.

Afyonkarahisar'da Türk Hâkimiyeti
Selçuklu ve Beylikler Dönemi
Malazgirt Zaferinden sonra yapılan antlaşmayı Bizanslıların tanımaması üzerine, Büyük Türk Sultanı Alparslan, Kutalmışoğlu Süleyman Şah'tan Ege ve Marmara'ya kadar Anadolu'nun fethini istemişti. Süleyman Şah “Başkomutan” olarak Türk ordusu başında Anadolu içlerine girmiş “Artuk, Tutuk, Saltuk, Mengücek, Ebulkasım ve Atsız Bey” gibi büyük komutanlarının idaresindeki akıncılarla birkaç yıl içinde Anadolu'nun fethini tamamlamıştır.
1071-1243 yılları Anadolu Selçuklu Türklerinin siyasî birlik olarak güçlü oldukları devirdir. 1157'de Sultan Sancar'ın ölümü ile Büyük Selçuklular sona ermiş, büyük hakanlık tacı Batı'ya, Anadolu Selçuklularına geçmiştir. 1243'te Kösedağ'da Moğollarla yapılan savaşta uğranılan bozgundan sonra dünyanın en güçlü devleti olma özelliğini kaybetmiş, Moğol Egemenliği altına girmiş, İlhanlılara tâbi beyliklere ayrılmıştır.
Selçuklulara bağlı olarak Anadolu'da kurulan ilk beyliklerden biri de SAHİBATA OĞULLARI'dır. Bu beyliğin kurucusu Sahibata Fahrettin Ali, yaşamının büyük bir kısmını, mülkü saydığı Afyonkarahisar'da geçirmiştir.
O zamana kadar “Karahisar” denilen şehre onun adına izafeten “Karahisar-ı Sahib” denmiştir. Afyonkarahisar, uzun süre bu beyliğin başkenti olarak kaldı.(1265-1333) Sahibata'nın yerine geçen torunu Şemsettin Ahmet Bey, Germiyanoğlu'nun damadı idi. Ölümünden sonra yerine geçen oğulları Nusrettin Ahmet ve Muzafferüddin Devlet Beylerden Ahmet Bey, ana tarafından bağlı bulunduğu Germiyan sarayına gitmiştir. Önce bütün Afyonkarahisar çevresine hâkim iken, gittikçe küçülen beylik zamanında (1260-1428), Devlet Beyin oğulları şehirde hüküm sürmüşlerdir. Germiyan Beyi II.Yakup samimî bir Osmanlı dostu idi. 1390'dan 1399'a kadar İpsala'da Osmanlı ülkesinde oturmuştur. Beyliğini vasiyet yolu ile II. Murat'a bırakmış, böylece Germiyan beyliği içinde bulunan Afyonkarahisar'da OSMANLILAR'ın idaresine girmiştir. (1428).
Bu dönemde Sultandağı, Çay, Bolvadin, Sandıklı, Şuhut ve özellikle kaleden dolayı Karahisar'a çok önem verilmiş, kaleler onarılmış veya yeniden yapılmış; camii, medrese, han, kervansaray, türbe, su yolu gibi anıtsal yapılar yapılmıştır. 40 ahşap direkli Ulu Camii, Taş Külliyesi, Sahipata Kervansarayı, Ebheri ve Kureyş Türbeleri bunlar içinde en önemli yapılardır. Esirüddin Ebheri'nin yazdığı mantık kitabı dünyanın her yerinde okutulmuştur.
Beylikler döneminde, zaman zaman Karamanoğulları, Hamitoğulları ve Eşrefoğullarının kısa süreler içinde varlıkları hissedilmiştir. Bolvadin, Sultandağı ve Şuhut'ta eserleri vardır.
Osmanlı İdaresinde Afyonkarahisar 
Afyonkarahisar, Beyazıt devrinde 1390 yılında Osmanlılara geçmiştir. Ankara Savaşı'nın (1402) ardından Germiyanoğulları tekrar eski topraklarına sahip olmuşlarsa da, son Germiyan Hükümdarı II.Yakup Bey'in 1429'da ölümü üzerine vasiyeti gereği bu topraklar tekrar Osmanlı hakimiyetine alınmıştır. XV.Yüzyıl ortalarına doğru Osmanlıların, Rumelide Haçlılarla uğraştığı bir sırada durumu fırsat bilen Karamanoğulları, Kütahya, Karahisari Sahip, Hamid taraflarına kadar akınlarda bulunarak bu yerleri yakıp yıkmışlardır. Karamanoğulları ile Osmanlılar arasındaki bu gibi mücadelelerden oldukça etkilenen Afyonkarahisar havalisi, II. Mehmet'in Karamanoğullarını ortadan kaldırmasıyla kesin bir şekilde Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.
XVII. yüzyılda başlayan Celâlî isyanlarından zaman zaman Afyonkarahisar bölgesi de etkilenmiştir. 1833'te bir süre II.Mahmut ile mücadele hâlinde olan Mısır Valisi İbrahim Paşa'nın eline geçen şehir, beş yüz yılı aşan Osmanlı hâkimiyeti devrinde Anadolu Beylerbeyinin bir sancağı olmuştur. Afyonkarahisar, 1917 yılına kadar Bursa'ya bağlı kalmış, I. Dünya Savaşı sonuna doğru bağımsız mutasarrıflık olmuştur.
XV. yüzyıldan itibaren Osmanlı; kültür, sanat ve yapılaşmalarda damgasını vurmaya başlamıştır. zellikle Karahisar'da kentleşme oluşmuş, kadılık, muhassıllık ve mutasarrıflık olarak idari merkez konumunu almıştır. Mehmet Semai (Sultan Divani) ile Mevlevilik en üst düzeye ulaşmış ve Karahisar'ın adını tüm dünyaya duyurmuştur. Ayrıca Ahmet Karahisari, Şemsettin Karahisari gibi kültür ve sanat adamları, İlimizin adıyla anılmıştır.

Afyonkarahisar'ın Kurtuluş Savaşı'ndaki Yeri:
Adımızı bütün dünyaya altın harflerle yazdıran İstiklal Savaşımızın geçtiği İlimiz, coğrafî konumu dolayısıyla her dönem insanların ele geçirmek istediği bir yerdir. Bu sebeple İstiklâl Savaşında Afyonkarahisar'ın önemli ve seçkin bir yeri vardır.
Bunun sebepleri şöylece özetlenebilir: Yunanlıların son durağı olduğundan, istikbâldeki Millî Mücadele bu topraklar üzerinde başlayacaktı. Ayrıca Afyonkarahisar, Ege Bölgesi'ndeki sivil direnişin temel taşlarından biri olan Afyonkarahisar Kongresi'ni gerçekleştirmekle Doğu'da yapılan kongrelerle Batı'da yapılan kongrelerin birleşmesini sağlamış, iki bölge arasında çıkması muhtemel sürtüşmeler bu toplantıyla önlenmiştir. Bu kongreyle bütün Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak ve Kuvay-ı Milliye Harekâtı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin denetimi altına alınmıştır. Ayrıca İlimiz, Afyonkarahisar-Eskişehir, Afyonkarahisar-Kütahya, Afyonkarahisar-Uşak demiryollarının odak noktası olması nedeniyle silâh, cephane, erzak naklinde son derece önemli rol oynamış, ordumuzun nakliye ihtiyacı daha çok bu demiryolları ile sağlanmıştır. Ayrıca Afyonkarahisar, İzmir-Afyonkarahisar demiryolu hattıyla İstanbul-Bağdat demiryolu hattı Afyonkarahisar'da birleştiklerinden, bölgeler arası nakliyenin büyük yükünü Afyonkarahisar çekmiştir.
Mondros Barış Antlaşması'ndan (Aralık-1918) hemen sonra İngiliz, Fransız ve İtalyan birlikleri yer yer Osmanlı topraklarına girdiler. Bu arada, 16 Nisan 1919'da Fransızlar Afyonkarahisar istasyonuna yerleşti. 21 Mayıs 1919'da iki subay ve 262 erden meydana gelen bir İtalyan birliği de Afyonkarahisar'a geldi. Bu birlikler, 17 Mart 1920'de buradan çekilerek yerlerini Yunanlılara bıraktılar.
Çok kısa süren birinci işgalden sonra, 13 Temmuz 1921'de Afyonkarahisar ikinci kez işgal edilmiş ve tam 1 yıl, 1 ay, 25 gün Yunan işgali altında kalmıştır.
İlimiz topraklarına yerleşmiş bulunan Yunan kuvvetleri, önce Sakarya'da, daha sonra da bu yenilgiden kurtulamadan ve güçlenme fırsatı bile bulamadan Kocatepe-Dumlupınar arasında 26-30 Ağustos 1922 günlerinde “Büyük Taarruz Harekâtı”mızla daha büyük bir darbe yiyerek yurdumuzdan kovulmuştur.
Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra Yunanlılar Afyonkarahisar'da yayılmak ve temelli yerleşmek istediler. Afyonkarahisar'ın Türk Millî Mücadelesinde şeref duyacağı bir husus da, düşmana ilk kurşunun, bir Afyonkarahisar'lı Komutan olan Ali Çetinkaya tarafından atılmış olmasıdır. (28-29 Mayıs 1919 172.Alay Komutanı Ayvalık).
Afyonkarahisar'ın kurtuluş plânları Akşehir'de yapıldı. Daha sonra Şuhut'a gelindi. Atatürk, İnönü ve Fevzi Paşa'nın gizlice hazırladıkları Büyük Taarruz plânları Afyonkarahisar'da eski Belediye Binasında yapılmıştır. Millî Mücadelenin kazanılmasında Afyonkarahisar halkının büyük katkısı vardır; çünkü Afyonkarahisar halkı, Atatürk ve Millî Kuvvetlere manen ve maddeten büyük desteklerde bulunmuştur.
26 Ağustos 1922 günü, saat 05.30 ‘da top ateşiyle aydınlanan Kocatepe'den fırlayan ordumuz, sıra sıra tel örgülü, makinalı tüfek ve top yuvalarıyla pekiştirilmiş Yunan mevzilerine, büyük bir insan üstü güçle atılarak saldırıya geçmiş, makasla, dipçikle, hatta elleriyle, bedenleriyle parçaladıkları tel örgüleri aşıp, mevzileri bir bir ele geçirerek Kurtuluş Savaşı destanını yazdırmıştır. Başkomutanımızın önderliğinde, Milletimizin bütün insanlarının büyük çaba ve destekleri ile yurdumuz içinde bir tek düşman eri bırakılmayıncaya dek bu taarruz harekatımız sürdürülmüş ve İzmir'de noktalanmıştır.
İlk gün 1 ve 2 nolu tepeler, Tınaztepe, Kılıçarslan 1. ve 2. noktaları, Belentepe, Erkmentepe, ikinci gün Çiğiltepe ve Afyonkarahisar ( 27 Ağustos 1922, saat 17.oo) ele geçirildikten sonra, üçüncü gün Batı Cephesi ve Ordu karargâhları Afyonkarahisar'a getirilip Belediye Binasında (bugünkü Zafer Müzesi) üslendirilmiş ve 30 Ağustos 1922 Başkomutanlık Meydan Muharebesi buradan yönlendirilmiştir.
Mustafa Kemal Paşa, 21 Ekim 1925 günü Afyonkarahisar Türk Ocağında ve Başkomutanlık Savaşının ilk kutlanışında, 30 Ağustos 1924 günü Dumlupınar yakınlarındaki Çataltepe'de öğleden sonra saat 03.30'da söylediği nutkun özetinde:
“Afyonkarahisar, Son Büyük Zaferin Kilidi Oldu, Esası Oldu, Afyonkarahisar'ın Tarihi Savaşımızda Unutulmaz Parlak Bir Sayfası Vardır.”
“Afyonkarahisar-Dumlupınar Meydan Muharebeleri, Türk Ordusunun, Türk Subay ve Komuta Heyetinin Yüksek Gücünü ve Kahramanlığını Tarihte Bir Daha Tespit Eden Çok Büyük Bir Eserdir. Bu Eser Türk Milletinin Hürriyet ve İstiklâl Fikrinin lmez Anıtıdır.” demiştir.
Gazi Mustafa Kemal, 26 Ağustos'ta başlayıp 30 Ağustos'ta kesin bir sonuca bağlanan 5 günlük “Başkomutanlık Savaşı” sırasında, 27 Ağustos 1922'de düşmandan temizlenen Afyonkarahisar'a 23 Mart 1923'te gelmiş, Afyonkarahisar halkının sevgi gösterileriyle karşılanmıştır.
Dumlupınar Zaferi'nin 3.yıldönümünde Afyonkarahisar gençlerinin telgrafına Gazi Mustafa Kemal şöyle cevap veriyor:
Dumlupınar'ın 3. Yıldönümünü kutlarken beni hatırladığınız ve hakkımda gösterdiğiniz samimi duygular için teşekkürlerimi sunarım.
Asrın bütün icaplarını tamamıyla anladıklarına inandığım, Sayın Karahisar'lıların askerî zaferimizde olduğu gibi ve sosyal devrimimizin en ön saflarında da kendine yaraşan saygılı yerde yürüyeceklerine eminim. Bu bakımdan bana düşen vazifelerin yerine getirilmesi ve belli edilmesinde bir an bile tereddüt etmeyerek, Milletin güven ve sevgi ile bağışladığı, kuvvet ve yetkiyi iyiye kullanacağımı arz etmekle seviniyorum. Hepinize selâm ve sevgiler.''

Afyonkarahisar İli, 1941 yılında Ankara'da toplanan Birinci Coğrafya Kongresi'nde çizilmiş olan bölge ve bölüm sınırlarına göre; Ülkemizin Ege Bölgesi - İçbatı Anadolu Bölümü sınırları içinde yer almaktadır. Büyük kesimi Ege Bölgesi'nin İçbatı Anadolu Bölümü içinde yer alan Afyonkarahisar İlinin, doğudaki kesimi İç Anadolu Bölgesi'nin sınırları içinde kalır. Böylece Afyonkarahisar İli İç Anadolu ve Akdeniz Bölgeleri ile komşudur.

Diğer yandan Afyonkarahisar şehri, Ege Bölge sınırlarının doğuya doğru en fazla sokulduğu yörenin en büyük yerleşim birimidir.

Afyonkarahisar İlinin toplam yüzölçümü 14.295 km² ve Ülkemiz topraklarının %1,8'i kadardır.

Afyonkarahisar İline, kuzeyinde Eskişehir (144 km), kuzeybatısında Kütahya (100 km), doğusunda Konya (223 km), güneyinde Isparta (169 km), güneybatısında Denizli (225 km) ve batısında Uşak (116 km) İlleri komşu olur. Ayrıca Afyonkarahisar İli, güneybatısındaki küçük bir sınırla Burdur (170 km) İli'ne de komşudur.

Gezilecek Yerler

Müzeler: Afyon Kurtuluş Savaşı'nın simge kentlerinden biri. Dolayısıyla Kurtuluş Savaşı ve mücadelesine dair birçok müze ve anıt bulunuyor Afyon'da. Afyonkarahisar Müzesi, Afyon Zafer Müzesi, Afyon Bolvadin Müzesi, Afyon Arkeoloji Müzesi, Cumhuriyet Şehitleri Anıtı ve Anıtkaya Şehitliği mutlaka görmenizi önerdiğimiz, tarihte sizi yolculuğa çıkaracak müzeler.

Örenyerleri: Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden olan Afyon'da gezebileceğiniz pek çok ören yeri mevcut. Synnada Antik Kenti, Dokimaia Antik Kenti, Apameia Antik Kenti, İhsaniye Döğer Örenyeri, Pentapolis Kentleri, Göynüş Vadisi Açık Hava Tapınağı, Sarıçayır Kaya Mezarları görülmeye değer yerlerden.

Kaleler: Afyon'un tarihini yansıtan bir diğer yapılar da Afyon kaleleri. Avdalas Kalesi, Karahisar Kalesi, Sandıklı Kalesi ve Bayramaliler Kalesi'ni görmenizi öneriyoruz.

Camiler: Ülkemizin hemen her şehrinde olduğu gibi Afyon'da özellikle Osmanlı devrinden kalma, mimari açıdan eşsiz güzellikte camiler bulunuyor. Mısri Camii, Afyon Ulu Camii, Afyon İmaret Camii, Ot Pazarı Camii, Türbe Camii Afyon camileri arasında görülmeye değer olanlardan.

Kilise ve Manastırlar: Eğerli Kaya Kilisesi ve Yedikapılar Manastırı hristiyan kültüründen kalma yapılar Afyon'da.

Mağaralar: Mağara keşiflerine ilginiz varsa Afyon'da sizi bekleyen mağaralar seyahatinize renk katacak. Buzluk Mağarası, Kurtini Mağarası ve İnsuyu Mağarası mağaralara ilgi duyan gezginlerin uğrak noktalarından.

Doğal Parklar: Afyon tarihi ile olduğu kadar doğası ile görülmeye değer bir şehir. Özellikle kuş gözlemcileri için cennet niteliğinde göller ve parklar var. Başkomutanlık Milli Parkı, Eber Gölü, Akşehir Gölü, Acıgöl, Akdağ görülmesi gereken yerlerden.

Phryg Vadisi: Ülkemizin en önemli trekking rotalarından olan Frig Vadisi yürüyüş yolunun bir bölümü Afyon'dan geçiyor. Doğaseverlerin favori rotalarından olan Phryg Vadisi’nin Afyon ayağını siz de keşfedebilirsiniz.

Kaplıcalar: Afyon denince akla gelen ilk şeylerden biri de kaplıca merkezleri ve termal tesisler. Termal turizmin oldukça geliştiği Afyon'da keyifle tatil yapıp dinlenebileceğiniz ve şifa bulacağınız birçok kaplıca var. Bunlardan en popüler olanları ise Sandıklı Hüdai Kaplıcaları, Gazlıgöl Kaplıcaları ve Gecek Kaplıcaları.




Daha Fazla
TESİSLER
Sandıklı Thermal Park Resort Spa & Convention Center
Sandıklı Thermal Park Resort Spa & Convention Center
Afyonkarahisar
Misafirlerine sağlıklı ve huzur dolu bir tatil sunan tesis, tatil keyfini ikiye katlıyor....
Tek Kişilik 403 TL
Çift Kişilik 431 TL
Üç Kişilik 957 TL
İkbal Thermal Hotel & SPA
İkbal Thermal Hotel & SPA
Afyonkarahisar
İkbal Thermal Hotel & Spa, lüks ve konforu buluşturan odaları, termal suları ve spa merkezi ile misafirlerine keyif dolu bir tatil vadediyor.Tesisin günümüzün mimari anlayışını...
Tek Kişilik 182 TL
Çift Kişilik 266 TL
Üç Kişilik 800 TL
May Thermal Resort & SPA (Sandıklı)
May Thermal Resort & SPA (Sandıklı)
Afyonkarahisar
Hüdai Kaplıcaları mevkiindeki tesis, Sandıklı merkeze 5 km, Afyon şehir merkezine 60 km, Isparta Süleyman Demirel Havalimanı'na 79 km ve Denizli Çardak Havalimanı'na 104 ...
Tek Kişilik 281 TL
Çift Kişilik 376 TL
Safran Thermal Resort
Safran Thermal Resort
Afyonkarahisar
Tesiste kablosuz internet bağlantısı, yıkama servisi, bagaj odası, açık otopark, wellness SPA merkezi, Türk Hamamı, buhar odası, kar çeşmesi, açık havuz, kapalı havuz, sauna, jakuz...
Çift Kişilik 309 TL
Oruçoğlu Termal Otel
Oruçoğlu Termal Otel
Afyonkarahisar
Termal otel deyince akla ilk gelen isimlerden biri olan Oruçoğlu Thermal Resort; detoks uygulamaları ve Türk hamamları gibi olanaklar ile hizmet veriyor.110.000 m² alan üzerin...
Tek Kişilik 315 TL
Çift Kişilik 400 TL
Grand Özgül Termal
Grand Özgül Termal
Afyonkarahisar
Grand Özgül Termal Tatil Köyü, Yaylabağı ve Gazlıgöl kaplıcalarının rahatlatıcı termal suları ile misafirlerine huzur verici bir konaklama fırsatı sunuyor. Çocuklar için ayrı b...
Tek Kişilik 203 TL
Çift Kişilik 229 TL
Korel Thermal Resort Clinic & Spa *
Korel Thermal Resort Clinic & Spa *
Afyonkarahisar
Fizik tedavi ve rehabilitasyon, hidroterapi (su tedavileri) ve kaplıca kür tedavileri alanında hizmet veren Korel Thermal Resort Hotel, bilimsellik ve saygınlıkla kişiye özel tedav...
Tek Kişilik 331 TL
Çift Kişilik 431 TL
Mcg Çakmak Thermal Hotel Afyon
Mcg Çakmak Thermal Hotel Afyon
Afyonkarahisar
Mcg Çakmak Thermal Hotel Otel, termal suları ile günden güne ilgi çeken Afyon'da misafirlerini ağırlıyor. Tesis, Spa ve Uzak Doğu masajlarını şifa kaynağı termal su ile birleş...
Tek Kişilik 225 TL
Çift Kişilik 270 TL
Yaşar Otel (Sultandağı)
Yaşar Otel (Sultandağı)
Afyonkarahisar
Afyon Sultandağı ilçesinde bulunan Yaşar Hotel, Akşehir Gölü'ne arabayla 15 dakikalık mesafededir. Ücretsiz Wi-Fi erişimi sağlayan otelin odalarında uydu TV ve özel banyo bulu...
Tek Kişilik 60 TL
Çift Kişilik 100 TL
Söztürk Otel Afyon
Söztürk Otel Afyon
Afyonkarahisar
Termal'in,mermerin,zaferin, sucuk, kaymak, ekmek kadayıfı, haşhaş ve maden suyunun başkenti Afyonkarahisar da yer alır. Her taşında tarih yaşatan,her mevsimi başka güzel ol...
Tek Kişilik 192 TL
Çift Kişilik 192 TL
Akrones Thermal Spa Hotel
Akrones Thermal Spa Hotel
Afyonkarahisar
Ege Bölgesi'ndeki Sadıkbey'de, Gazlıgöl'e 16 km uzaklıkta yer alan Akrones Thermal Spa Convention'da açık havuz, barbekü ve çocuk oyun alanı bulunmaktadır. Tesi...
Gzm Royal Termal Hotel (Gazlıgöl)
Gzm Royal Termal Hotel (Gazlıgöl)
Afyonkarahisar
Gzm Royal Termal Bahçeleri, havuzları ve spor olanaklarıyla son derece kapsamlı bir kompleks olan GZM Royal Termal aynı zamanda, sauna ve tedavi edici buhar banyolarına ev sahipli...
Çakır Termal Otel (Gazlıgöl)
Çakır Termal Otel (Gazlıgöl)
Afyonkarahisar
Çakır Termal Otel, 20 yılı aşkın termal turizm işletmeciliği tecrübesine sahip ekibimizle 2013 yılında hizmete girmiştir. Çakır Termal Otel, 1+1 ve 2+1 oda seçenekleriyle ailelere ...
Tek Kişilik 125 TL
Çift Kişilik 125 TL
Üç Kişilik 125 TL
Dört Kişilik 125 TL
Ablak Termal Otel (Gazlıgöl)
Ablak Termal Otel (Gazlıgöl)
Afyonkarahisar
Mütevazi ve şirin Aile Dinlenme ve Çocuk Oyun Parkı manzaralı Termal Hotelimizde Siz Değerli Misafirlerimizi ağarlamaktan son derece kıvanç duyarız. Apart Odalarımızda; 200x150cm...
Tek Kişilik 70 TL
Çift Kişilik 70 TL
Üç Kişilik 70 TL
Soydan Hotel (Dumlupınar)
Soydan Hotel (Dumlupınar)
Afyonkarahisar
Afyon şehir merkezinde mütavazi olanaklara sahip Soydan Hotel; misafirlerine huzurlu bir konaklama alternatifi sunuyor. Tesiste bulunan tüm odalarda; televizyon, uydu yayını, du...
Tek Kişilik 89 TL
Çift Kişilik 166 TL
Üç Kişilik 189 TL
Grand Arı Hotel (Karahisar)
Grand Arı Hotel (Karahisar)
Afyonkarahisar
Ulaşım ve güvenlik açısından elverişli konumuyla misafirlerine avantaj sağlayan Grand Arı Otel, Afyon Kalesi'ne yalnızca 1 km mesafede konforlu bir konaklama imkanı sunuyor. ...
Tek Kişilik 75 TL
Çift Kişilik 130 TL
Üç Kişilik 180 TL
Çakmak Marble Hotel
Çakmak Marble Hotel
Afyonkarahisar
Çakmak Marble Hotel, farklı bölgelerin kesişme noktası olan Afyon'un şehir merkezinde misafirlerini ağırlıyor. Tesis, hem iş hem tatil amaçlı seyahat eden misafirlere keyifli ...
Ömer Thermal & SPA Tatil Köyü
Ömer Thermal & SPA Tatil Köyü
Afyonkarahisar
Afyon'da yer alan Ömer Thermal Tatil Köyü, misafirlerini şifalı termal suları ve yemyeşil bir doğa ile buluşturmaktadır. 8000 m2'lik yeşil alan üzerinde kurulu olan Ömer ...
Tek Kişilik 156 TL
Çift Kişilik 240 TL
Üç Kişilik 360 TL
Polat Hotel (Cumhuriyet)
Polat Hotel (Cumhuriyet)
Afyonkarahisar
Şehir merkezinde bulunan Polat Hotel, 24 saat resepsiyon hizmeti sunmaktadır. Ücretsiz Wi-Fi erişimli odalar sunan otelin terası vardır. Afyon Kalesi 1,5 km uzaklıktadır. Hotel ...
Tek Kişilik 70 TL
Çift Kişilik 140 TL
Üç Kişilik 140 TL
Dört Kişilik 160 TL
Budan Thermal Hotel & Convention Center
Budan Thermal Hotel & Convention Center
Afyonkarahisar
Afyon'da yer alan Budan Thermal Spa Hotel & Convention Center, sahip olduğu imkanlar ile misafirlerine unutulmaz bir konaklama fırsatı sunuyor. Tesis sabah kahvaltısını ve...